Çölyak Hastalığı Nedir?

By | 09/11/2017

Çölyak hastalığı yiyeceklerde kullanılan arpa, buğday gibi gıda maddelerindeki glüten adlı bir proteine karşı hassasiyet oluşması ile ortaya çıkar. Çölyak hastalığı genetik mi, evet. Her yaştan insanda görülebilir. Çölyak nedir, besinlerde bulunan glüten ile ince bağırsakta hasar oluşur ve emilim bozukluğu ortaya çıkar. Çölyak hastalığından kaynaklanan bu sorun glüten içermeyen yiyecekler tüketilerek giderilebilir.

Çölyak hastalığı nedir, ilk aşamalarda tam olarak anlamak kolay değil. Bunun nedeni çölyak hastalığı semptomları ile diğer hastalıkların semptomlarının çok yakın olmasıdır. Dolayısıyla hastalığın tanısı geç konuluyor. Çölyak hastalığı genetik mi sorusunun cevabı evet olduğundan, ailesinde bu hastalık görülenler daha tedbirli davranabilir. Ayrıca çölyak testi de doğru teşhis konulmasına büyük oranda yardımcı olacaktır. En doğru teşhis ve tedavi için mutlaka konusunda uzman bir doktora başvurulmalıdır.

En bilinen çölyak hastalığı belirtileri ishal, kilo kaybı, halsizlik, şişkinlik, gaz problemi, karın ağrısı. Ancak bu belirtiler diğer pek çok hastalığın belirtileriyle de uyduğundan çölyak hastalığını farketmek güç. Bunun için çölyak testi yapılabilir. Hastalığın bazı durumlarda görülen diğer belirtileri ise kemik rahatsızlıkları, anemi, karaciğer değerlerinde bozukluk ve çeşitli cilt hastalıkları.

Çölyak hastalığı nedir

Çölyak hastalığı nedir

Çölyak hastalığı çocuklar dahil, her yaş aralığında ortaya çıkabilmektedir. Çocukluk çağında çölyak hastalığı büyüme ve gelişimi olumsuz yönde etkileyebilir. Çölyak hastalığı tedavisi, glüten içermeyen diyetler uygulayarak yapılabilir. Çölyak hastalığında ekmek, makarna, kurabiye, kek gibi hamur işleri tüketilmemelidir.

Çölyak hastalığı nedir?

Çölyak hastalığı nedir, hastalığın diğer bir adı da glüten enteropatisi olarak geçer. Çölyak hastalığı belirtileri ilk olarak sindirim sisteminde baş gösterir. Glüten hassasiyeti sebebiyle bağırsakların tahriş olmasına yol açar. Özellikle besin emiliminin yapıldığı ince bağırsaklara büyük zarar verir.

Çölyak hastalığının oluşma sebebi arpa, buğday, yulaf gibi gıda maddelerindeki glüten adlı proteindir. Glüten aynı zamanda çeşitli vitaminlerin içinde ve bazı ilaçlarda bulunabilir. Çölyak hastalığı özellikle çocuk ve gençlerde ortaya çıktığında yeme bozukluğuna sebep olabilir.

En yaygın olarak görülen çölyak hastalığı belirtileri ishal, kilo kaybı, halsizlik, şişkinliktir. Çölyak belirtileri kendini ilk olarak sindirim sisteminde gösterir. Bağırsaklardaki tahriş yemek yedikten hemen sonra mide ağrısına yol açar. Çölyak hastalığı nedir, glüten duyarlılığı ile bağırsaklarda hasara yol açan, çocuk ve gençlerde çıktığında büyüme ve gelişimi olumsuz etkileyen bir rahatsızlıktır. Ayrıca çölyak hastalığı genetik mi sorusunun cevabı evettir.

Çölyak hastalığının nedenleri henüz tam olarak bulunamamıştır. Çölyak hastalığında tüketilen besinlerle alınan, vücudun ihtiyacı olan yararlı maddeler bağırsaklarda emilemez. Dolayısıyla bit süre sonra beyin, sinir sistemi, kemikler, karaciğer ve diğer organlar fonksiyonlarını sürdürebilmek için ihtiyaçları olan besini alamaz.

Bazı durumlarda geçirilen çeşitli rahatsızlıklar ya da ameliyat, hamilelik, doğum, yoğun stres çölyak hastalığını tetikleyebilmektedir. Aşağıdaki rahatsızlıklara sahip ya da geçirmiş kişiler çölyak hastalığına yakalanma riski altındadır:

  • Diyabet
  • Eklem iltihabı
  • Tiroid
  • Addison hastalığı
  • Down sendromu
  • Turner sendromu
  • Sjogren sendromu
  • Bağırsak kanseri
  • Bağırsak lenfoma

Çölyak hastalığı genetik mi?

Çölyak hastalığı genetik mi, evet. Çölyak hastalığı nedir, çok yaygın olarak görülen ve beslenmeye bağlı ince bağırsak hastalığıdır. Çölyak hastalarında buğday, arpa, yulaf ve çavdar gibi yiyeceklerde bulunan glüten yaşam boyu ince bağırsak yüzeyinde hasara yol açar.

Çölyak hastalığının ortaya çıkmasında çeşitli rahatsızlıklar, ameliyat geçirme, doğum, hamilelik ya da yoğun duygusal stres etken olabileceği gibi genetik yatkınlık da tek başına etkili olabilir.

Yapılan araştırmalara göre anne sütünün bebekleri çölyak hastalığından koruduğu tespit edilmiştir. Anne sütünde de az miktarda da olsa glüten bulunur. Emzirmek çölyak hastalığından koruyor ya da hastalığın ortaya çıkmasını erteliyor. Çölyak hastalığı bebeklik çağı dahil her yaşta ortaya çıkabiliyor. Çölyak hastalığını bebeklerde en yaygın 8-12 ayda görülüyor.

Çölyak hastalığı belirtileri

Çölyak hastalığı belirtileri kendini ilk olarak mide bağırsak sisteminde gösterir. Ardından vücudun diğer kısımları da çölyak hastalığı belirtileri göstermeye başlar. Çölyak hastalığı nedir, tüketilen yiyeceklerdeki glütene karşı duyarlılık sonucu bağırsakların zarar görmesi ve faydalı besin maddelerinin ince bağırsaktan emilememesidir. Bundan dolayı doku ve organlar ihtiyacı olan besini alamazlar. Sonuç olarak çölyak olan kişilerde kemiklerde erime, cilt hastalıkları, demir eksikliğine bağlı anemi gibi hastalıklar da ortaya çıkabilir.

Çölyak hastalığı belirtileri:

  • Karında şişkinlik
  • İshal
  • Kilo kaybı
  • Halsizlik
  • Demir eksikliği anemisi
  • Kemik erimesi
  • El ve ayaklarda oluşan karıncalanma
  • Eklemlerde ağrı
  • Karaciğer enzimlerinde bozukluklar
  • Çeşitli cilt hastalıkları
  • Gerginlik, sinirlilik hali
  • Çocuk ve gençlerde büyümede yavaşlama ve gelişmede gerilik

Yukarıda saydığımız çölyak hastalığı belirtileri diğer pek çok hastalığın belirtisiyle benzerdir. Bu yüzden çölyak olup olmadığını kendiliğinden anlamak mümkün değildir. Çölyak hastalığı genetik mi: evet. Ancak hastalığın tam teşhisi doktor tarafından konulmalıdır. Bu yüzden bu tür şikayetleri olan kişiler vakit kaybetmeden doktora görünmeli ve çölyak hastalığı tedavisine başlamalıdır.

Çölyak hastalığı tanısı endoskopi ile ince bağırsak biyopsisi yapılarak konulabilir. Ancak basit bir şekilde çölyak testi yapılarak da kesin sonuç alınabilir. Bir damla kan alınarak yaklaşık beş dakika içinde çölyak olup olmadığı anlaşılabilir.

Bu yazımızda çölyak hastalığı nedir, çölyak hastalığı belirtileri ve çölyak hastalığı genetik mi konularında bilgi verdik. Daha ayrıntılı bilgiyi Çölyakla Yaşam Derneği sayfasından edinebilirsiniz.

İlginizi çekebilir:

2 thoughts on “Çölyak Hastalığı Nedir?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *